จดหมายข่าวมูลนิธิ เล็ก-ประไพ วิริยะพันธ์ ฉบับ ที่ ๑๐๕ มกราคม-มีนาคม ๒๕๕๘
"ตู้หนังสือเก่า-หนังสือหายาก" ของอาจารย์มานิต วัลลิโภดม และอาจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม
ภาพเล่าเรื่อง : วัดกระโดนหรือวัดปราบปัจจามิตร
สาระจากค่ายวิชาการ ๔+๒ “ถอดรหัสนักประวัติศาสตร์น้อยที่เมืองบางขลัง”
จดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ฉบับที่ ๑๐๑ มกราคม-มีนาคม ๑๕๕๗

เกี่ยวกับมูลนิธิ

วันเล็ก-ประไพ รำลึก

รอยทางศรีศักร วัลลิโภดม

วาทกรรม หลังยุคอาณานิคม

กระดานสนทนา

 
 
 
 
 
 
 

กรุณาใส่อีเมลล์

ขอเชิญทุกท่านร่วม ส่งผลงานเข้าประกวดในโครงการประกวดหนังสั้น (ผู้กำกับ) ท้องถิ่น

      ขอเชิญทุกท่านร่วม ส่งผลงานเข้าประกวดในโครงการประกวดหนังสั้น (ผู้กำกับ) ท้องถิ่น ภายใต้หัวข้อ "สมุทรปราการ ท้องถิ่นอันเป็นที่รัก" ชิงรางวัลมูลค่ารวม 160,000 บาท...

อันเนื่องมาจาก "เรือนราชา"
วังระแงะกับสังคมมลายูที่เปลี่ยนแปลง

      เมื่อไม่นานมานี้วังระแงะ-เรือนราชาอันทรุดโทรมก็ถึงเวลาผุผังถล่มลงมาดังที่มีผู้ปรารภและคาดการณ์กันไว้ ซาเวียร์ โคมาส นักถ่ายภาพและนักเดินทางเล่าเรื่องด้วยภาพขาวดำก็เพิ่งเผยแพร่หนังสือเรื่อง “เรือนราชาฯ...

 

สรุปเสวนาสาธารณะ  อันเนื่องมาจากเรือนราชา“วังระแงะกับสังคมมลายูที่เปลี่ยนแปลง” โดย 

      รูเมาะห์ราญอ คือ เรือนราชา หรือวังระแงะ ตามความรับรู้ของชาวบ้านในเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส เป็นเรือนไม้หลังใหญ่ซึ่งราชาองค์สุดท้ายแห่งเมืองระแงะเคยพำนักอยู่ แม้ว่าเรือนราชาในปัจจุบันจะเป็นเพียง...

 

“เสน่ห์เมืองสาย” โดย อานัส พงศ์ประเสริฐ

      การทำงานทางประวัติศาสตร์ มานุษยวิทยา และโบราณคดีโดยเน้นการสำรวจศึกษาจากท้องถิ่นต่างๆ ที่ผ่านมาในระยะเวลากว่า ๔๐ ปีของทั้งวารสารเมืองโบราณและมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ได้บันทึกความทรงจำและความเข้าใจในภ...

 

เสวนาสาธารณะ "ฟื้นเมืองสาย จากนักเฝ้ามองแห่งสายบุรี"  โดย เกสรบัว อุบลสรรค์

      านเสวนาสาธารณะเรื่อง "ฟื้นเมืองสาย จากนักเฝ้ามองแห่งสายบุรี" จัดขึ้นที่ห้องสมุดมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ สี่แยกสะพานวันชาติ เมื่อวันเสาร์ที่ ๑๘ ตุลาคม ๒๕๕๗ ที่ผ่านมา เป็นงานเสวนาพูดคุยวงเล็ก แต่มีผู้สนใจให...

 

กิจกรรมสังสนทนาครั้งที่ ๖ การจัดการน้ำด้วยพลัง "คนใน" โดย พรพิมล เจริญบุตร และอภิญญา นนท์นาท

      กิจกรรมครั้งนี้แบ่งออกเป็นสองช่วงคือ ภาคเช้า เป็นกิจกรรมการลงพื้นที่ทัศนศึกษาจรเรียนรู้เกี่ยวกับวิถีชีวิตสองฝั่งคลองสาน ซึ่งเป็นคลองสายสำคัญที่เชื่อมต่อแม่น้ำเจ้าพระยากับคลองบางหลวง และสถานที่ที่มีความส...

 

"พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นบ้านยี่สาร" ประตูยังปิดตายและกุญแจก็โยนทิ้งน้ำ ไปแล้วหรือ... โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ

      ในช่วงเวลานั้นมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ เริ่มมีพนักงานประจำและมีกิจกรรมออกไปช่วยชุมชนหลายแห่งจัดการทำพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นของตนเองผ่านทาง อาจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม ที่ปรึกษาของมูลนิธิฯ ซึ่งหลังจากที่ทำพิ...

 

ภูมิวัฒนธรรมกับการจัดการน้ำ
ในภาคประชาคม : กรณีอยุธยาและสุโขทัย
 โดย ศรีศักร วัลลิโภดม

      อนุสนธิจากการที่คณะวิชาการเมืองโบราณได้ทำแผนที่ภูมิวัฒนธรรมของเมืองประวัติศาสตร์ในประเทศไทยเพื่อประกอบการนำชมเมืองโบราณที่สมุทรปราการให้แก่นักเรียน นักศึกษา และผู้ที่มาชมได้เรียนรู้อย่างเป็นรูปธรรม และได้นำภาพเมืองโบราณเหล่านั้นมาทยอยตีพิมพ์ในวารสารเมืองโบราณอย่างต่อเนื่องนั้น ได้เกิดผลดีเป็นประโยชน์ตามมาต่อการท่องเที่ยวเมืองประวัติศาสตร์ของนักเรียน นักศึกษา และผู้สนใจ ซึ่งทำให้สามารถไปท่องเที่ยวศึกษาด้วยตนเองได้ เพราะแผนที่นั้นได้สร้างจากแผนที่ภาพถ่ายทางอากาศและแผนที่เก่าๆ รวมทั้งตำแหน่งของสถานที่ซึ่งเป็นชื่อบ้านนามเมืองและสภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์ที่เป็นจริงในท้องถิ่น...

 

“กบินทร์บุรี ”เมืองด่านภาคตะวันออก โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ

      บริเวณกบินทร์บุรีได้ชื่อว่าเป็นอู่ข้าวอู่น้ำ เพราะสภาพแวดล้อมเอื้อให้เกิดความอุดมสมบูรณ์และมีเส้นทางเดินทางทั้งทางน้ำและทางบกเชื่อมต่อได้ตลอดมาตั้งแต่สมัยโบราณที่เป็นเส้นทางเดินทัพและติดต่อกับบ้านเมืองในเขตเขมรต่ำและเขมรทะเลสาบตลอดจนทางภาคอีสานที่ผ่านช่องเขาของเทือกเขาพนมดงเร็กเข้าสู่อีสานใต้หรือเข้าสู่ลุ่มน้ำโขง ...

“มรดกโลกที่วัดพู” ฟื้นฝอยหามรดกยุคอาณานิคมของอินโดจีนแห่งฝรั่งเศส โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ

      เชื่อกันว่า “เมืองเศรษฐปุระ” เป็นศูนย์กลางของบ้านเมืองขนาดใหญ่ที่มีเครือข่ายกว้างขวางในเขตลุ่มน้ำโขงตอนกลาง คือ “เจนละ” นักวิชาการชาวฝรั่งเศส เช่น ยอร์ช เซเดส์ วิเคราะห์ว่า เศรษฐปุระเป็นศูนย์กลางของบ้านเมืองในวัฒนธรรมเขมรก่อนเมืองพระนครเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ ๑๑-๑๒ เรียกว่า เจนละบกและมีเจนละน้ำที่อยู่ทางตอนใต้บริเวณสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง...

อารยธรรมซายฟอง / Say Fong Civilization มรดกประวัติศาสตร์แบบอาณานิคม  โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ

      ไม่ใช่เฉพาะกรณีกัมพูชานำปราสาทพระวิหารไปขึ้นทะเบียนมรดกโลกเพียงฝ่ายเดียวหรือการนำมหรสพหนังใหญ่ การจีบนิ้วในระบำราชสำนัก ไปขึ้นทะเบียนเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้กับองค์การระหว่างประเทศแบบยูเนสโก แต่การศึกษาประวัติศาสตร์ในระหว่างประเทศแบบรัฐสมัยใหม่ ที่ฝรั่งเศสเจ้าอาณานิคมเคยวางรากฐานไว้ก็กำลังกลายเป็นปัญหาซับซ้อนที่หนักข้อขึ้นเรื่อยๆ ...

วาทกรรมยุคหลังอาณานิคมว่าด้วยนาฎศิลป์ราชสำนักกัมพูชา โดย ซาซากาวา ฮิเดโอะ แปลโดย มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์

       ในช่วงกลางของคริสต์ศตวรรษที่ 19 ตรงกับรัชสมัยของกษัตริย์องค์ด้วง (สมเด็จพระหริรักษ์รามาธิบดีหรือนักองค์ด้วง-ผู้แปล) กัมพูชาอยู่ภายใต้อิทธิพลทางวัฒนธรรมแบบสยาม แม้ว่าตั้งแต่ ค.ศ. 1863 กัมพูชาถูกอารักขาในฐานะอาณานิคมของฝรั่งเศส แต่คณะละครหลวงแห่งราชสำนักเขมรยังแสดงละครแบบสยามอยู่...

 

 

 
ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น...ประวัติศาสตร์ของสังคมไทยที่หายไป

 

      ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น จะปลุกสำนึกของคนในท้องถิ่นให้มีสำนึกรักแผ่นดินเกิด หรือ " มาตุภูมิ " ของตน รว่มเรียนรู้ได้ในรายการ

         รายการพอเพียงเพื่อแผ่นดินเกิด ออกอากาศทุกวันจันทร์ – เสาร์

   ติดตามชมสารคดีสั้น ได้ในวันจันทร์-ศุกร์ เวลา ๘.๓๐ น. หลังจากรายการยาม
   เช้าริมเจ้าพระยาและหลังข่าวในพระราชสำนัก เวลา ๒๐.๓๐ น.และ“ตั้งวงคุย”
   ในวันเสาร์     เวลา ๑๕.๐๐-๑๖.๐๐ นาฬิกา ทางช่อง E - BIZ และ NEWS 1
   โดยทางช่อง NEWS 1 จะมีการฉายซ้ำทุุกวันอาทิตย์เวลา ๐๕.๐๐-๐๖.๐๐ นาฬิกา