การนำเสนอรายการเรียนรู้ประวัติศาสตร์สองข้างทางครั้งนี้ เป็นการรายงานการวิจัยในช่วงสุดท้ายของโครงการวิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและวัฒนธรรมพื้นบ้าน ของ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ที่ได้สนับสนุนการดำเนินการของข้าพเจ้าในฐานะเมธีวิจัยอาวุโสตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๓๙ เป็นต้นมา
งานวิจัยที่ได้ทำมา เป็นกระบวนการเรียนรู้จากงานภาคสนามและประสบการณ์เป็นหลัก โดยให้ความสำคัญแก่แนวคิดและทฤษฎีเป็นเรื่องรองลงมา การศึกษาดังกล่าว แบ่งออกเป็นสามส่วน คือ
๑. ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่เป็น ประวัติศาสตร์และโบราณคดี อันเป็นเรื่องในอดีตที่ยังไม่เห็นความเป็นมาของผู้คนในท้องถิ่นปัจจุบัน
๒. ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่เป็น ประวัติศาสตร์สังคม อันเป็นอดีตอันใกล้ ที่ทำให้เห็นความเป็นมาของกลุ่มชาติพันธุ์ในปัจจุบัน ซึ่งมาอยู่ในพื้นที่เดียวกัน
๓. รูปแบบทางวัฒนธรรมอันเกิดจากกระบวนการบูรณาการทางสังคม ที่ทำให้คนหลากหลายชาติพันธุ์ในถิ่นฐานเดียวกันมีสำนึกร่วมและเห็นในการเปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรมในท้องถิ่นนั้นๆ
พัฒนาการทางสังคมและวัฒนธรรม หากจะเห็นความต่อเนื่องเชื่อมโยงเหล่านี้ ต้องอาศัยการศึกษาแบบสหวิทยาการ (Interdisciplinary) ที่สัมพันธ์กับวิชาประวัติศาสตร์และมานุษยวิทยามาช่วยตีความ
การนำเสนอรายงานครั้งนี้ต้องการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการนำเสนอผลงานแต่ภายในห้องประชุมมาเป็นการลงพื้นที่ซึ่งเกี่ยวข้องกับงานวิจัยที่ เมืองอู่ทอง โดยต้องการให้ผู้เข้าร่วมได้มีโอกาสเห็นและแลกเปลี่ยนความคิดในขณะเดินทาง เมื่อได้อ่าน ได้เข้าใจและเห็นจากพื้นที่แล้ว จะได้นำไปวิเคราะห์ / วิพากษ์ / วิจารณ์ ร่วมกันต่อไป
ศรีศักร วัลลิโภดม