บทความ
หน้า ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ ๒๑ ๒๒ ๒๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๓๒ ๓๓ ๓๔ ๓๕ ๓๖ ๓๗ ๓๘ ๓๙ ๔๐ ๔๑ ๔๒ ๔๓ ๔๔ ๔๕ ๔๖ ๔๗ ๔๘ ๔๙ ๕๐ ๕๑ ๕๒ ๕๓ ๕๔ ๕๕ ๕๖ ๕๗ ๕๘ ๕๙ ๖๐ ๖๑ ๖๒ ๖๓ ๖๔ ๖๕ ๖๖ ๖๗ ๖๘ ๖๙ ๗๐ ๗๑ ๗๒ ๗๓ ๗๔ ๗๕ ๗๖ ๗๗ ๗๘ ๗๙ ๘๐ ๘๑
ปฏิสัมพันธ์ของ ๙ กลุ่มชาติพันธุ์บนพื้นที่ทางวัฒนธรรมเชียงของ

          ปฏิสัมพันธ์ด้านการอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐาน หากนับรวมการอพยพในยุคแรกซึ่งเล่าไว้ใน ตำนานต่างๆ คนยวน คนลื้อ คนลาวได้อพยพลงใต้จากดินแดนยูนนานของจีน ด้วยสาเหตุการรุกราน ของชาวฮั่นเป็นส่วนใหญ่ และได้อพยพตามกันมาเรื่อยๆ เพราะการทำมาหากินถูกแย่งชิงจากคนที่เข้ามา อยู่ใหม่ในดินแดนเดิม อย่างไรก็ตาม หากดูจากแหล่งที่มาของม้ง และเย้า รวมทั้งเรื่องเล่าการอพยพ ต่างๆ ของบรรพบุรุษ คนม้งและเย้าก็น่าจะอพยพเข้ามาในอาณาบริเวณแม่น้ำโขงตอนบนในช่วงต่อมา

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

ความหลากหลายของกลุ่มชาติพันธุ์ในเชียงของและปฏิสัมพันธ์ระหว่างชาติพันธุ์

          นับแต่เจ้ารำมะเสนเข้ามาฟื้นฟูเมืองเชียงของแล้วก็มีกลุ่มคนอพยพเข้ามาอยู่เมืองเชียงของ กลุ่ม คนเมืองที่ติดตามเจ้ารำมะเสน กลุ่มคนลื้อ ซึ่งตั้งบ้านเรือนอยู่ที่ราบลุ่มแม่น้ำอิง แม่น้ำงาว ต่อมาก็ กระจายไปอยู่ริมฝั่งแม่น้ำโขง หลังจากนั้นก็มีกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ คือขมุ ลาว ม้ง เย้า ลาหู่ อาข่า จีนฮ่อ การอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานของกลุ่มคนเหล่านี้เป็นแบบไป ๆ มา ๆ ระหว่างชายแดนไทยลาวบ้าง และตั้ง เป็นชุมชนถาวรจนถึงปัจจุบันบ้าง เพราะในสมัยนั้นการกำหนดเรื่องเขตแดนและเรื่องสัญชาติยังไม่มี ความเข้มงวด ตลอดจนเขตเชียงของและเวียงแก่นเป็นเมืองชายขอบที่อำนาจรัฐบางอย่างยังเข้าไม่ถึง ส่วนใหญ่กลุ่มชาติพันธุ์จะเคลื่อนย้ายเข้ามาอยู่ในเชียงของเวียงแก่นเพราะสงครามและเพื่อหาแหล่งที่ทำ กินที่อุดมสมบูรณ์กว่าสถานที่เดิม สำหรับบางกลุ่มชาติพันธุ์ก็มีสาเหตุมาจากที่อยู่เดิมเกิดโรคระบาด จึง เกิดการเคลื่อนคนเข้ามาอยู่เชียงของตามที่พอจะลำดับได้ดังต่อไปนี้

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

เชียงของวันนี้: ยุคสงครามการค้า

          แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติตั้งแต่ฉบับที่ ๑ ปี ๒๕๐๔ เป็นต้นมาเป็นแม่บทการ พัฒนาของประเทศไทยในแนวทางสมัยใหม่ โดยในช่วงแรกเน้นการสร้างโครงสร้างพื้นฐานการพัฒนา ประเทศ เช่น ถนนหนทาง ประปา ไฟฟ้า ควบคู่ไปกับการส่งเสริมปลูกพืชเศรษฐกิจการค้ากับเกษตรกรทั่ว ประเทศ โดยมีการปล่อยสินเชื่อทั้งให้แก่เอกชนธุรกิจและชาวบ้านเกษตรกรซึ่งเงินเหล่านั้นรัฐได้กู้มาจาก ธนาคารโลกผู้ผลักดันการพัฒนาแนวใหม่อย่างเต็มที่โดยมีเจ้าของเงินรายใหญ่ที่แท้จริงคือประเทศเสรี นิยมอย่างอเมริกา

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

เชียงของหลังยุคอำนาจสยามถึงยุคสงครามเย็น

          ยุคหลังอำนาจสยามถึงเริ่มสงครามโลกครั้งที่สอง (พ.ศ. ๒๔๔๗–๒๔๘๑) ในยุคนี้ในฝั่งซ้าย แม่น้ำโขงยังเป็นดินแดนอาณานิคมของฝรั่งเศสอยู่ และเจ้าอาณานิคมได้เก็บค่าหัวชายฉกรรจ์เป็นเงินคน ละ ๑๐ หมัน สำหรับชาวบ้านทั่วไปในยุคนี้ มันเป็นเงินจำนวนมาก และเงินเป็นสิ่งที่หายากเพราะด้วยวิถี ชีวิตที่พึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติทำไร่ ทำนา หาของป่า ล่าสัตว์ ทำให้คนลาวและคนลื้อจำนวนมากที่ อพยพจากหลวงพระบางมาตามลำน้ำโขงขึ้นมาตั้งถิ่นฐานในเขตเชียงของ ของสยาม พ่อเฒ่าผุย บุปผาผู้ อพยพรุ่นแรกแห่งบ้านปากอิงที่เริ่มต้นหมู่บ้านด้วยเรือนคนลาวสองหลัง

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

ความเป็นมาของเชียงของยุคที่สอง: จากยุคราชวงศ์ลาวจนถึงยุคปลายสมัยพม่าปกครอง ล้านนา

          เชียงของ : สมัยราชวงศ์ลาว การศึกษาเชียงของในยุคนี้ได้ศึกษาค้นคว้าจากเอกสารทางประวัติศาสตร์ เช่น ตำนาน พงศาวดารที่บันทึกเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับเชียงของมาเรียบเรียง เพราะเมืองเชียงของในอดีตหลายช่วงสมัยมีสถานะเป็นเมืองขึ้น หรือเป็นส่วนหนึ่งของแคว้นและอาณาจักรใกล้เคียง เช่น เชียงแสน แคว้นนันทบุรี (น่าน) อาณาจักรล้านนา ดังนั้น เอกสารทางประวัติศาสตร์ที่กล่าวถึงเรื่องราวเมืองเชียงของโดยตรงจึงมีน้อยมาก

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

ความเป็นมาของเชียงของยุคแรก: คนดั้งเดิมและการตั้งถิ่นฐาน

          ในหัวข้อนี้จะว่าด้วยเรื่องกลุ่มชนดั้งเดิมที่อยู่ในบริเวณเชียงของ-เวียงแก่นและบริเวณลุ่มน้ำโขง ในภาคเหนือบางกลุ่ม โดยการใช้ตำนานโบราณ คำบอกเล่าในพุทธตำนาน ในอักษรธรรมล้านนาจากการ สอบถามคนเฒ่าคนแก่ และใช้ตำนานเหล่านี้แจกแจงที่มาของนามบ้านนามเมือง อธิบายถึง ความสัมพันธ์และความสำคัญของลักษณะทางภูมิศาสตร์ธรรมชาติกับการตั้งถิ่นฐานและการตั้งเมือง

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

เชียงของ เวียงแก่น: พัฒนาการของสังคมชายขอบจากอดีต สู่การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจการเมืองในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง

          ลักษณะทางภูมิศาสตร์ ที่ตั้งและสภาพทั่วไป อำเภอเชียงของและอำเภอเวียงแก่นตั้งอยู่ทาง ทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัดเชียงราย ความสูงจากระดับน้ำทะเลโดยเฉลี่ยประมาณ ๑,๐๐๐ ฟุต ลักษณะทางภูมิศาสตร์เป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำสลับกับเทือกเขาสูง และมีส่วนสำคัญต่อการสร้างเมือง หรือ ชุมชน รวมไปถึงวิถีการทำมาหากิน

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

จากเชียงของถึงเวียงแก่น การปรับตัวของชาวบ้านกับการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมริมฝั่งแม่น้ำโขง

          พื้นที่ชายแดนไทย–ลาว ริมฝั่งแม่น้ำโขงนับจากเชียงแสนจนถึงเวียงแก่นในจังหวัดเชียงรายในปัจจุบัน มีการเคลื่อนไหวและเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมอย่างรวดเร็วและซับซ้อนอย่างยิ่ง

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

สรุป (ชลประทานราษฎร์)

          กล่าวโดยสรุป การศึกษาประวัติศาสตร์ - โบราณคดีของชุมชนลุ่มน้ำแม่ลาวตอนบน พบว่า สิ่งสำคัญที่ธำรงความเป็นชุมชนมาอย่างยาวนานคือการจัดการทรัพยากรน้ำในระบบเหมืองฝาย

๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม

          หลังจากที่มีการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ขึ้นในชุมชน โดยเน้นไปที่ปัจจัยหรือเหตุการณ์ที่ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตของชาวบ้านในพื้นที่ลุ่มน้ำลาว

๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

หน้า ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ ๒๑ ๒๒ ๒๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๓๒ ๓๓ ๓๔ ๓๕ ๓๖ ๓๗ ๓๘ ๓๙ ๔๐ ๔๑ ๔๒ ๔๓ ๔๔ ๔๕ ๔๖ ๔๗ ๔๘ ๔๙ ๕๐ ๕๑ ๕๒ ๕๓ ๕๔ ๕๕ ๕๖ ๕๗ ๕๘ ๕๙ ๖๐ ๖๑ ๖๒ ๖๓ ๖๔ ๖๕ ๖๖ ๖๗ ๖๘ ๖๙ ๗๐ ๗๑ ๗๒ ๗๓ ๗๔ ๗๕ ๗๖ ๗๗ ๗๘ ๗๙ ๘๐ ๘๑