บทความ
หน้า ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ ๒๑ ๒๒ ๒๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๓๒ ๓๓ ๓๔ ๓๕ ๓๖ ๓๗ ๓๘ ๓๙ ๔๐ ๔๑ ๔๒ ๔๓ ๔๔ ๔๕ ๔๖ ๔๗ ๔๘ ๔๙ ๕๐ ๕๑ ๕๒ ๕๓ ๕๔ ๕๕ ๕๖ ๕๗ ๕๘ ๕๙ ๖๐ ๖๑ ๖๒ ๖๓ ๖๔ ๖๕ ๖๖ ๖๗ ๖๘ ๖๙ ๗๐ ๗๑ ๗๒ ๗๓ ๗๔ ๗๕ ๗๖ ๗๗ ๗๘ ๗๙ ๘๐ ๘๑ ๘๒ ๘๓ ๘๔
ภูมิวัฒนธรรมภาคใต้ตอนกลาง จากตำนานนางเลือดขาว

           “นางเลือดขาว” คือตำนานเรื่องเล่าสืบต่อกันมาและผูกพันกับสถานที่สำคัญและประเพณี พิธีกรรมตามท้องถิ่นต่างๆ บริเวณคาบสมุทรภาคใต้ตอนกลางทั้งสองฝั่งทะเล บอกเล่าปากต่อปากแพร่กระจายในเรื่องเล่าที่เหมือนและต่างกัน จนกลายเป็นตำนานท้องถิ่นในแถบจังหวัดพัทลุง นครศรีธรรมราช ชุมพร สงขลา ตรัง และภูเก็ต ไปจนถึงเกาะลังกาวีในมาเลเซีย สะท้อนภูมิวัฒนธรรมของเส้นทางการเดินทางติดต่อของบ้านเมืองต่างๆ สมัยโบราณ ตลอดจนถิ่นที่อยู่ ผู้คน ญาติวงศ์ ความศรัทธาในศาสนา ตลอดจนบารมีและอำนาจในท้องถิ่น

๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๑ ความเห็น 

 

บันทึกเดินทางรอบ ‘ทะเลสาบสงขลา’ กับ ‘ศรีศักร วัลลิโภดม’

          ก่อนออกเดินทางสำรวจศึกษาภูมิวัฒนธรรมในพื้นที่ต่างๆ เพื่อให้ผู้ติดตามเข้าใจในพื้นที่และความเป็นมาโดยสังเขป อาจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม ถือเป็นธรรมเนียมจะต้องอธิบายภูมินิเวศและประวัติศาสตร์ของลุ่มทะเลสาบสงขลาประกอบแผนที่โดยสังเขป เพื่อให้เข้าใจสภาพภูมิประเทศกันเสียก่อน

๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

อารยธรรมซายฟอง / Say Fong Civilization มรดกประวัติศาสตร์แบบอาณานิคม

          ไม่ใช่เฉพาะกรณีกัมพูชานำปราสาทพระวิหารไปขึ้นทะเบียนมรดกโลกเพียงฝ่ายเดียวหรือการนำมหรสพหนังใหญ่ การจีบนิ้วในระบำราชสำนัก ไปขึ้นทะเบียนเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้กับองค์การระหว่างประเทศแบบยูเนสโก แต่การศึกษาประวัติศาสตร์ในระหว่างประเทศแบบรัฐสมัยใหม่ ที่ฝรั่งเศสเจ้าอาณานิคมเคยวางรากฐานไว้ก็กำลังกลายเป็นปัญหาซับซ้อนที่หนักข้อขึ้นเรื่อยๆ

๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

ถอดเทปเสวนา : แขกตึกขาว

          รับรู้เรื่องราว ‘แขกตึกขาว’ อีกหนึ่งชาติพันธุ์ที่มีบทบาทความสำคัญและร่วมสร้างบ้านแปงเมืองกรุงเทพฯ ผ่านเรื่องและภาพโดย ‘ระบิล พรพัฒน์กุล‘ กรรมการมัสยิดตึกขาว พร้อมบรรยากาศสนทนาแลกเปลี่ยนในรูปแบบถอดเทปฉบับเต็ม ที่นี่

๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

สรุปงานเสวนาวิชาการสิ่งแวดล้อม หัวข้อ ‘ประวัติศาสตร์และวิถีชีวิต ’

          เมื่อวันที่๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕ ทางมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยลงกรณ์ ได้จัดโครงการอบรบด้านสิ่งแวดล้อมศึกษาขึ้น ณ โรงแรมริเวอร์ วิว เพลส จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยได้เรียนเชิญอาจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม มาเป็นวิทยากรบรรยายในหัวข้อ ‘ประวัติศาสตร์และวิถีชีวิต ’

๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

สภาพแวดล้อม การทำมาหากิน และการเปลี่ยนแปลง

          จากสภาพแวดล้อมที่หมู่บ้านถูกขนาบด้วยทะเล ชาวดาโต๊ะจึงยึดอาชีพประมงตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน ทะเล ๒ ด้านของหมู่บ้านดาโต๊ะ คือทะเลใน (อ่าวปัตตานี) และทะเลนอก (อ่าวไทย) อ่าวปัตตานีเป็นอ่าวที่มี ความเหมาะสมสำหรับการกำบังคลื่นลมและเป็นท่าเทียบเรือที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศไทยตั้งแต่อดีตจนถึง ปัจจุบัน อ่าวปัตตานีมีอ่าวเป็นลักษณะอ่าวกึ่งปิด มีเนื้อที่ประมาณ ๗๔ ตารางกิโลเมตร ทางทิศเหนือของอ่าว มีพื้นที่เป็นแหลมเรียกว่าแหลมโพธิ์ หรือแหลมตาชี ยื่นออกไป ขนานกับแนวชายฝั่งของแผ่นดิน โดยมีปากอ่าว เปิดออกสู่อ่าวไทย และบริเวณก้นอ่าวเป็นส่วนของปากน้ำยะหริ่ง พื้นที่รอบอ่าวปัตตานีมีความอุดมสมบูรณ์ สภาพทางภูมิประเทศเหมาะแก่การเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ เช่น กุ้ง หอย ปู ปลา และสาหร่ายทะเลชนิดต่างๆ

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

สถาบันการศึกษาทางศาสนาอิสลามใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ และสถาบันการศึกษาที่บ้านดาโต๊ะกับบ้านภูมี

          พื้นที่ ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทยอันประกอบไปด้วย ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส มีประชากร ส่วนใหญ่ที่นับถือศาสนาอิสลามกว่าร้อยละ ๗๓ ในจำนวนนี้ร้อยละ ๘๐ พูดภาษามลายูท้องถิ่นใน ชีวิตประจำวัน นอกจากนี้ประชากรมุสลิมในพื้นที่ ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ยังมีความเคร่งครัดในการนับถือ ศาสนาอิสลาม ซึ่งเรียกได้ว่า ลักษณะโครงสร้างของประเพณี วัฒนธรรม รวมถึงวิถีการดำรงชีวิตของคนพื้นที่นี้ ได้ดำเนินไปตามวิถีทางของอิสลามเป็นหลัก

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

ประวัติความเป็นมาและสภาพทั่วไปของหมู่บ้านดาโต๊ะและภูมี

          หมู่บ้านดาโต๊ะอยู่ในพื้นที่หมู่ ๔ ของตำบลแหลมโพธิ์ อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี ซึ่งเป็นพื้นที่ ของหมู่บ้านดาโต๊ะแต่เดิม หมู่บ้านดาโต๊ะตั้งอยู่ฝั่งตรงข้ามของเมืองปัตตานีไปทางทิศเหนือ สภาพพื้นที่ เป็นสันทรายที่ราบริมอ่าว พื้นดินเป็นทรายล้วนและเป็นแหลมยื่นไปในทะเล หมู่บ้านจึงติดทะเลสองฝั่ง คือ ฝั่งอ่าวปัตตานี และฝั่งอ่าวไทย ล้อมรอบไปด้วยป่าชายเลนและหาดทรายขาว พื้นที่ของแหลมแต่เดิม มีความกว้างของพื้นที่ประมาณ ๑ กิโลเมตร แหลมงอกแห่งนี้ชื่อว่า ฮูยงตันหยง (Hujungtanjong) ชาวบ้านนิยมเรียกสั้นๆ ว่ายูตันหยง (Jutanjong) แปลว่าปลายแหลม แต่กระแสลมและน้ำได้พัดพาทราย มาทับถมทำให้แหลมงอกออกไปทางทิศตะวันตกเรื่อยๆ จนถึงปัจจุบันแหลมดังกล่าวได้งอกไปจากเดิม กว่า ๑๐ กิโลเมตร จนกลายเป็นแหลมตาชีในปัจจุบัน

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

การศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม กรณีศึกษา บ้านดาโต๊ะและบ้านภูมี อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี

          บ้านดาโต๊ะและบ้านภูมีเป็นชุมชนหมู่บ้านในอำเภอยะหริ่งจังหวัดปัตตานี บ้านดาโต๊ะเป็นชุมชน ชาวมุสลิมตั้งอยู่ที่ปลายแหลมอ่าวปัตตานี ชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมง มีวิถีชีวิตที่พึ่งพิงกับ ธรรมชาติค่อนข้างมาก จากหลักฐานทางโบราณคดีแสดงให้เห็นว่าบ้านดาโต๊ะเป็นหมู่บ้านเก่าแก่ที่มีผู้คน อาศัยมานานหลายชั่วอายุคน

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

อ่าวปัตตานีนิเวศวัฒนธรรมที่ถูกทำลาย

          โครงการนี้อยู่ในพื้นที่ชายอ่าวปัตตานีที่อยู่ในเขตอำเภอยะหริ่ง โดยเลือกทำการศึกษาสองชุมชน คือ บ้านดาโต๊ะและบ้านภูมี เพราะมีความเหมาะสมในการทำความเข้าใจกับความเป็นสังคมท้องถิ่นชายทะเล เนื่องจากเป็นพื้นที่ชายทะเลและเขตนาสวนและป่า ทั้งยังเป็นสิ่งที่แสดงอัตลักษณ์ของสังคมปัตตานีที่มีมาแต่โบราณ นั่นคือ เป็นชุมชนที่มีปอเนาะและไม่มีปอเนาะ

๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕๐ ความเห็น 

 

หน้า ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ ๒๑ ๒๒ ๒๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๓๒ ๓๓ ๓๔ ๓๕ ๓๖ ๓๗ ๓๘ ๓๙ ๔๐ ๔๑ ๔๒ ๔๓ ๔๔ ๔๕ ๔๖ ๔๗ ๔๘ ๔๙ ๕๐ ๕๑ ๕๒ ๕๓ ๕๔ ๕๕ ๕๖ ๕๗ ๕๘ ๕๙ ๖๐ ๖๑ ๖๒ ๖๓ ๖๔ ๖๕ ๖๖ ๖๗ ๖๘ ๖๙ ๗๐ ๗๑ ๗๒ ๗๓ ๗๔ ๗๕ ๗๖ ๗๗ ๗๘ ๗๙ ๘๐ ๘๑ ๘๒ ๘๓ ๘๔