นับเป็นมิติใหม่ของวงการ ‘หนังไทย’ และ ‘ประวัติศาสตร์’ เมื่อการปรากฏตัวของ ‘ขุนรองปลัดชู วีรชนคนถูกลืม’ แหวกม่านประเพณีการทำหนังอิงประวัติศาสตร์ตามกรอบเดิมออกมา ทำให้เกิดเป็นกระแสพูดถึงมากมาย โดยเฉพาะความโดดเด่นในด้านรูปแบบการนำเสนอและเนื้อหาที่สอดแทรกมุมมองปัจจุบันเข้าไปในอดีตแต่ดูไม่ขัดเขิน หากจะยังนำไปสู่การตีความต่อได้ ซึ่งส่วนที่สำคัญที่สุดของการทำหนังเรื่องนี้ก็คือ การชี้ชวนให้ผู้ดู คิด วิเคราะห์ และตีความถึงเรื่องราวหรือบริบทที่ซุกซ่อนอยู่เบื้องหลังการเขียนประวัติศาสตร์
• หลวงพ่อทวดเหยียบน้ำทะเลจืด จากประวัติศาสตร์สู่ตำนานที่มีชีวิตโดย ทรงพร ตั้งพิบูลย์เวช
• ประวัติศาสตร์บอกเล่า Oral History สำหรับเยาวชนโดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
• รายงานการวิจัย : โครงสร้างความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่น (นครแพร่)โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
• เปิดประเด็น : ประวัติศาสตร์กับตำนานโดย ศรีศักร วัลลิโภดม
คำว่า “พระเจ้าไม้” เป็นภาษาล้านนา หมายถึงพระพุทธรูปที่แกะสลักขึ้นมาจากไม้มีหลากหลายขนาดตั้งแต่ประมาณหน้าตัก ๑ นิ้วจนถึงขนาด ๑ เมตรเศษ แต่ส่วนใหญ่นิยมแกะสลักให้มีหน้าตักประมาณ ๒–๕ นิ้ว นิยมแกะสลักจากไม้ท่อนเดียว
• เปิดประเด็น : จากกระรอกด่อนถึงปลาไหลเผือก :ตำนานความวิบัติของบ้านเมืองโดย ศรีศักร วัลลิโภดม
• เปิดประเด็น : พระพุทธบาทที่บัวเชดและช่องบาระแนะโดย ศรีศักร วัลลิโภดม
• เปิดประเด็น : โคตรวงศ์กับความเป็นไทย : กรณีตระกูลบุนนาคโดย ศรีศักร วัลลิโภดม
• เปิดประเด็น : คนไทยมาจากทะเล : ญี่ปุ่นพูด ฝรั่งกระพือ คนไทยตามโดย ศรีศักร วัลลิโภดม
|
พิพิธภัณฑ์จันเสนของชาวจันเสน กำเนิดจากดำริของอดีตเจ้าอาวาสวัดจันเสน พระครูนิสัย จริยคุณ หรือหลวงพ่อโอด ดำเนินการก่อสร้างโดยพระครูนิวิฐธรรมขันธ์ เจ้าอาวาส สถาปนิกผู้ออกแบบพระมหาเจดีย์ศรีจันเสน คือ อาจารย์ วนิดา พึ่งสุนทร คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากรและ รองศาสตราจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม ที่ปรึกษามูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ เป็นหัวหน้าคณะนัก |
|
วัดศรีสุทธาวาสเป็นอีกวัดหนึ่งที่พระสงฆ์เจ้าอาวาสและชาวบ้านต้องการที่จะมีพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นของตนเอง วัดนี้ เป็นวัดหนึ่งในจำนวนหลายวัดของชุมชนเวียงป่าเป้า ซึ่งเป็นชุมชนขนาดใหญ่ เป็นที่ตั้งของที่ทำการอำเภอ มีถนนสายดอยสะเก็ด - เชียงรายตัดผ่าน นับเป็นชุมชนที่อยู่บนเส้นทางคมนาคมมาช้านาน มีย่านร้านค้า ตลาด และสถานที่ราชการที่ทำให้ผู้คนที่มีอาชีพหลากหลายอยู่รวมกัน.. |
|
ชุมชนบ้านหนองขาวเป็นอีกชุมชนหนึ่งที่มีแนวคิดและความต้องการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นของตนเอง และนับถึงปัจจุบันเป็นเวลากว่า ๑๐ ปีแล้วที่กลุ่มผู้นำชุมชน ทั้งพระ กำนัน คณะครู ประธานกลุ่มแม่บ้าน และชาวหนองขาวได้ร่วมมือกันในการก่อเกิดพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นโดยคนท้องถิ่น … เรื่องราวในการจัดแสดงล้วนแต่เป็นเรื่องราวในท้องถิ่นที่หล่อหลอมรวมเป็นหนองขาว... |
|
วัดขนอนหนังใหญ่...เงาอดีตไม่เคยเลือนรางไปตามกาลเวลา “ขนอน” เป็นด่านที่เรียกเก็บภาษีอากรในสมัยโบราณทั้งในรูปแบบของเงินและสิ่งของต่างๆ ผู้คนที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในบริเวณนี้จึงใช้ชื่อที่เรียกติดมาแต่เดิมและเรียกวัดแห่งนี้ว่า “วัดขนอนโพธาวาส” เมื่อด่านขนอนถูกยกเลิกไปจึงเชื่อกันว่าสิ่งของเครื่องใช้ถูกนำมาเก็บรักษาไว้ ณ วัดแห่งนี้ แต่สิ่งที่ทำให้วัดขนอนเป็นที่รู้จักของคนทั่วไปนั่นก็คือ “หนังใหญ่” ที่มีอายุนับร้อยปีและยังคงอนุรักษ์สืบทอดมหรสพหนังใหญ่มาจนปัจจุบัน.... |
|
“พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นยี่สาร หรือพิพิธภัณฑ์บ้านเขายี่สาร วัดเขายี่สาร ตำบลยี่สาร อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงครามเป็นชุมชนชายฝั่งทะเล กล่าวถึงในเอกสารโบราณมากมาย ทั้งมีการพบโบราณวัตถุที่สัมพันธ์กับการค้าทางทะเล บนเขามีสิ่งก่อสร้างตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา และเขายี่สารยังเป็นเขาสัญลักษณ์ของเครือข่ายชุมชนคู่กับเขาลูกโดดอีก ๒ แห่ง ในจังหวัดเพชรบุรีที่อยู่ใกล้เคียงกัน และมีสังคมวัฒนธรรมเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว พิพิธภัณฑ์บ้านเขายี่สารดำเนินการแล้วเสร็จ และเปิดให้ผู้สนใจเข้าชมได้ตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๔๓ ซึ่ง ปัจจุบันนี้ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นยี่สารสามารถดูแลจัดการพิพิธภัณฑ์โดยคนในท้องถิ่นได้ด้วยตนเอง ... |
อาจเพราะความบังเอิญที่อยากรู้เรื่องราวเกี่ยวกับการค้าทางเรือในลุ่มน้ำปิง จึงทำให้ได้มารู้จักกับพิพิธภัณฑ์วัดเกตุ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นในย่านวัดเกตุ ริมน้ำปิง จังหวัดเชียงใหม่
• ชีวิตพิพิธภัณฑ์ที่ย่านวัดเกตุโดย เหมือนพิมพ์ สุวรรณกาศ
• เห็นเวียดนามผ่านกบฏชาวนาโดย มูลนิธิเล็ก - ประไพ วิริยะพันธุ์
• วัดพระธาตุไฮสร้อย : วัดที่ถูกสร้างขึ้นตามคติวัดหลวงกลางเวียงในล้านนา โดย ภูเดช แสนสา
• องค์การบริหารส่วนท้องถิ่นกับการทำลายมรดกทางวัฒนธรรมของคนแม่ลาน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอนโดย มูลนิธิเล็ก - ประไพ วิริยะพันธุ์
ในภาวะที่เกิดความตึงเครียดตลอดบริเวณแนวชายแดนระหว่างไทยกับกัมพูชา หลายฝ่ายต่างออกมาแสดงความคิดเห็นอย่างกว้างขวาง แต่ส่วนใหญ่ให้ความเห็นว่า เพราะความคิดแบบชาตินิยมที่ถูกปลูกฝังผ่านระบบการศึกษาและสื่อต่างๆ เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดความตึงเครียดขึ้นมา โดยมี “ปราสาทพระวิหาร” เป็นชนวนเหตุสำคัญ กรณีดังกล่าวทำให้ผู้เขียนเข้าใจถึงคุณค่าและปัญหาที่เกิดขึ้นจากกระแสชาตินิยมได้ระดับหนึ่ง และทำให้นึกถึงข้อมูลที่พบจากการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นจังหวัดหนองบัวลำภู บ้านเกิดเมืองนอนของผู้เขียนขึ้นมา เพราะที่นั่นมีความศรัทธาของคนในท้องถิ่นที่อยู่เหนือกระแสชาตินิยมที่น่าจะนำมาเป็นกรณีศึกษาอีกกรณีหนึ่ง
• การผนวกรัฐพิธีสู่พิธี “กรรมเมือง” ของท้องถิ่นที่แม่สาย โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
Home | About Us | Contact Us
มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ๓๙๗ ถนนพระสุเมรุ แขวงบวรนิเวศ เขตพระนคร กรุงเทพฯ ๑๐๒๐๐
โทรศัพท์ ๐-๒๒๘๑-๑๙๘๘ , ๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐ โทรสาร๐-๒๒๘๐-๓๓๔๐
