จดหมายข่าวฉบับที่ ๑๖ ประจำเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๔๒
เปิดประเด็น สโมสรพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น รายงานการสำรวจ บันทึกจากท้องถิ่น แนะนำหนังสือ

จดหมายข่าวฉบับที่ ๑๖

เปิดประเด็น: ศรีศักร วัลลิโภดม

ภาพอดีต
ในช่วงสงครามเย็นประมาณ ๔๐ปี ที่ผ่านมา จนถึงยุคไอเอ็มเอฟสังคมไทยมีการเปลี่ยนแปลงอย่างแจ่มชัดสองอย่าง คือการเติบโตอย่างไม่มี
ประสิทธิภาพของชนชั้นกลาง และช่องว่างระหว่างคนรุ่นเก่ากับคนรุ่นใหม่ การขยายตัวของชนชั้นกลาง เป็นผลจากการพัฒนาเศรษฐกิจระบบ
ทุนนิยมตั้งแต่สมัยรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ที่รัฐเปิดโอกาสให้คนกลุ่มต่างๆเข้ารุกล้ำและใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างไม่มีการควบคุมที่ถูก
ต้องและยุติธรรม เกิดผู้ได้โอกาส และฉวยโอกาสสร้างความร่ำรวยให้กับตนเอง และพรรคพวกด้วยการคอร์รัปชั่น และละเมิดกฎหมายมากมาย
บุคคลเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ในวงราชการเกือบทั้งสิ้นยุคสมัยของผู้มีอำนาจดำเนินมาจนถึงสมัย ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ และ ๖ ตุลาคม
๒๕๑๙จึงเกิดดุลยภาพอย่างหนึ่งในทางสังคมขึ้นเพราะปัญญาชนหนุ่มสาว และพวกรักชาติต้องเข้าป่าสร้างความกดดันไม่ให้พวกมีอำนาจ และ
พ่อค้านักธุรกิจเข้าไปทำลายทรัพยากรธรรมชาติได้เหมือนเดิม....อ่านต่อ >>>

สโมสรพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น: น.พ.ศรีวงศ์ หะวานนท์

พิพิธภัณฑสถานท้องถิ่น
วันที่ ๒๔ กันยายน ๒๕๔๑ ได้มีโอกาสเข้าร่วมการสัมมนาเชิงปฏิบัติการภูมิภาคสัญจร ครั้งที่ ๑ เรื่อง พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นชุมชนยี่สาร ทำให้หวนนึกถึงภาพอดีตที่ได้ชมพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นในต่างประเทศทั้งขนาดเล็กและใหญ่ซึ่งมีอยู่ทั่วทุกหัวระแหง ได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ ขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่นในมลรัฐต่างๆ ของสหรัฐอเมริกา อังกฤษ และยุโรปหลายๆ เรื่อง อาทิ การดำรงชีพ การประกอบอาชีพ ขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรมการเคลื่อนย้ายถิ่นฐานสิ่งแวดล้อมทั้งทางด้านกายภาพและสังคมความเป็นอยู่ตลอดจนเหตุการณ์ต่างๆที่ได้ บันทึกไว้ ทำให้ได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์สังคม วัฒนธรรม โบราณคดี ขนบธรรมเนียม ประเพณี ทรัพยากรต่างๆ สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งก็คือ ได้เรียนรู้การบริหารกิจการพิพิธภัณฑ์ ....อ่านต่อ >>>

สโมสรพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น: ศรัญย์ ทองปาน

พิพิธภัณฑ์วัดท่าพูด
ไม่ไกลจากวัดไร่ขิง อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม ที่ประดิษฐานหลวงพ่อวัดไร่ขิงอันศักดิ์สิทธิ์ มีวัดขนาดไม่ใหญ่ไม่เล็กอยู่อีกแห่งหนึ่ง ชื่อ วัดท่าพูด ผู้คนที่สัญจรมักจะผ่านเลยไป ด้วยมิล่วงรู้ถึงของดีของงามในพระอารามแห่งนั้น ....อ่านต่อ>>>
รายงานการสำรวจ: มูลนิธิประไพ วิริยะพันธุ์
วัฒนธรรมปลาแดก
   ภาคอีสานของประเทศไทยเป็นดินแดนที่มีความเป็นมายาวนานนับพันปี ตั้งแต่ปรากฏหลักฐานเกี่ยวกับการตั้งถิ่นฐานอยู่อาศัย อาทิ แหล่ง
โบราณคดีที่บ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี แหล่งโบราณคดีบ้านปราสาท จังหวัดนครราชสีมา เป็นต้น นอกจากความสำคัญในเชิงประวัติศาสตร์ – โบราณคดีแล้ว พื้นที่ในภาคอีสานยังรุ่มรวยไปด้วยองค์ความรู้ทางวัฒนธรรมสาขาต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการแพทย์แผนโบราณ ดนตรี บทเพลง
พื้นบ้าน ฯลฯ ....อ่านต่อ >>>
บันทึกจากท้องถิ่น: มุฑิตา ณรงค์ชัย

หม้อแกง : ชื่อนี้มีที่มา
   สังคมไทยในอดีต การทำขนมมีความสัมพันธ์กับฤดูกาล ตลอดจนวัฒนธรรมความเชื่อ อาทิ เมื่อใดชาวบ้านทำข้าวต้มมัด/ลูกโยนได้สะท้อนให้ เห็นว่าอยู่ในช่วงทำบุญออกพรรษา ส่วนการทำข้าวยาคูย่อมแสดงให้เห็นว่าอีกสักระยะหนึ่งคงจะถึงเวลาที่ชาวนาต้องช่วยกันลงแขกเกี่ยวข้าว หรือบ้านใดทำขนมกง ก็เห็นอยู่รำไรว่าสมาชิกของบ้านนั้นกำลังจะออกเรือน อย่างไรก็ตามในสมัยโบราณขนมไทยได้มีการผลิตขึ้นเพื่อการค้าขาย
อีกด้วย ดังปรากฏอยู่ในเอกสารทางประวัติศาสตร์ อาทิ คำให้การขุนหลวงหาวัด ซึ่งกล่าวถึงหมู่บ้านต่างๆ ที่มีการปั้นหม้อและเตาสำหรับทำขนม
ขายตลอดจนกล่าวถึง " ย่านป่าขนม " ( ตลาดขนมนานาชนิด ) ..อ่านต่อ >>>
แนะนำหนังสือ: มูลนิธิประไพ วิริยะพันธุ์

หนังสือ เรื่อง " ศรีธนญชัยในอุษาคเนย์"  ...อ่านต่อ >>>
หากต้องการบอกรับเป็นสมาชิกจดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ กรุณาส่งชื่อ ที่อยู่พร้อมแสดมป์ ๖ ดวงต่อปี มาตามที่อยู่มูลนิธิฯ