สภาพสังคมทุกวันนี้มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา การเกิดประชาสังคม ( Civil Society ) ขึ้นในเมืองไทยเมื่อช่วง ๑ ทศวรรษที่ผ่านมาก็เป็นอีกหนึ่งความเปลี่ยนแปลงที่มีผลต่อวิถีชีวิตของเราในสังคมปัจจุบัน เมื่อเป็นเช่นนี้ เราก็น่าจะมาทำความเข้าใจกับคำว่า " ประชาสังคม "

     หนังสือเล่มนี้เป็นงานวิจัยที่ได้รับทุนอุดหนุนจากสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ได้รวบรวมทรรศนะเรื่องประชาสังคมของนักวิชาการท่านต่างๆ โดยแบ่งเนื้อหาออกเป็น ๒ ท่าน คือ บทสัมภาษณ์ และบทความ

     ในส่วนแรกที่เป็นบทสัมภาษณ์นั้น จะเป็นการสัมภาษณ์บรรดานักคิดชั้นแนวหน้าของเมืองไทย ซึ่งประกอบไปด้วย ศาสตราจารย์ นายแพทย์ประเวศ วะสี ศาสตาจารย์ ดร.ชัยอนันต์ สมุทวณิช ศาสตราจารย์ ดร.นิธิ เอียวศรีวงศ์, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์, ดร.ชาติชาย ณ เชียงใหม่ และ ดร.เกษียร เตชะพีระ ที่จะมาแสดงความคิดเห็นต่อคำว่า ประชาสังคม ( Civil Society) หรือศัพท์คำอื่นๆ ที่มีความหมายใกล้เคียงกัน เช่น ความเป็นชุมชน ชุมชนเข้มแข็ง สังคมเข้มแข็ง สังคมพลเมือง ฯลฯ ว่ามีความแตกต่างกันอย่างไร มีพัฒนาการความเป็นมาอย่างไร และบทบาทของประชาสังคมที่มีต่อสังคม โดยมีนายแพทย์ชูชัย ศุภวงศ์, นายแพทย์สุวิทย์ วิบุลผลประเสริฐ และนายแพทย์อำพล จินดาวัฒนะ เป็นผู้สัมภาษณ์เหล่านักคิดทั้ง ๗ ท่านนี้

     ส่วนที่ ๒ เป็นการเสนอบทความ ๓ บทความ บทความแรกเป็นเรื่อง " สังคมเข้มแข็ง " โดยอาจารย์ธีรยุทธ บุญมี กล่าวถึงความแตกต่างระหว่างการทำให้สังคมเข้มแข็งกับแนวคิดเรื่องประชาชนเป็นใหญ่ หรือ อำนาจของประชาชน ความคิดเรื่อง " ชาติ " กับ " สังคม " ของตะวันตก, ขั้นตอนพัฒนาการจิตสำนึกเกี่ยวกับ " สังคม " ของคนไทย และความสัมพันธ์ระหว่าง Civil Society กับกองทัพและพรรคการเมือง บทความที่ ๒ เป็น " ข้อเสนอคำจำกัดความ ของคำว่า ชุมชน องค์กรชุมชนประชาคม และประชาสังคม " โดยอาจารย์ไพบูลย์ วัฒนศิริธรรม และบทความสุดท้ายเป็นเรื่อง " แนวคิดพัฒนาการ และข้อพิจารณาเกี่ยวกับประชาสังคมไทย " โดยนายแพทย์ชูชัย ศุภวงศ์ จากสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข เป็นการสรุปความหมาย แนวคิดและพัฒนาการของประชาสังคมในสังคมไทย โดยสังเคราะห์จากบทสัมภาษณ์ และค้นคว้าเพิ่มเติมจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง แล้วได้แยกแยะเป็นหัวข้อต่างๆ คือ ความหมายและแนวคิดของ Civil Society ในสังคมไทย, พัฒนาการของประชาสังคมไทยร่วมสมัย, ข้อพิจารณาเกี่ยวกับการพัฒนาประชาสังคมไทยร่วมสมัย และข้อพิจารณาเกี่ยวกับการศึกษาวิจัยประชาสังคมไทยร่วมสมัย

     มนุษย์เราเป็นส่วนหนึ่งของสังคม และประชาสังคมก็มีความจำเป็นสำหรับสังคม เหมือนที่นายแพทย์ประเวศ วะสี ได้เขียนไว้ในคำนำราษฎรอาวุโสของหนังสือเล่มนี้ว่า " ความเป็นประชาสังคม ( Civil Society) เป็นปัจจัยกำหนดคุณภาพและประสิทธิภาพของสังคม การที่เศรษฐกิจจะดีหรือไม่ การเมืองจะดีหรือไม่ และศีลธรรมจะดีหรือไม่ ขึ้นกับการมีความเป็นประชาสังคมมากน้อยเพียงใด เนื่องจากความเป็นประชาสังคมเป็นพื้นฐานทางศีลธรรม ทุกส่วนในสังคมจึงควรให้ความสนใจและทำความเข้าใจเรื่องประชาสังคม "

หากต้องการบอกรับเป็นสมาชิกจดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ กรุณาส่งชื่อ ที่อยู่พร้อมแสดมป์ ๖ ดวงต่อปี มาตามที่อยู่มูลนิธิฯ