บริเวณช่องประตูผา เขตแดนของอำเภอแม่เมาะกับอำเภองาว จังหวัดลำปาง มีศาลเจ้าพ่อประตูผาซึ่งเป็นที่เคารพสักการะของผู้ที่สัญจรผ่านไปมา บนเส้นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ หรือถนนพหลโยธิน ช่วงลำปาง-พะเยา อีกฟากเขาของศาลเจ้าพ่อ มีแหล่งโบราณคดีค้นพบใหม่คือ ภาพเขียนสีบนผนังเพิงผา ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดมนภาคเหนือ ค้นพบเมื่อ พ.ศ.๒๕๓๑ แต่ได้รับการสำรวจและคัดลอกภาพเขียนสีเมื่อ พ.ศ.๒๕๔๑-๒๕๔๒

     ภาพเขียนสี ถูกแบ่งออกเป็นกลุ่มได้ทั้งหมด ๗ กลุ่มด้วยกัน เป็นภาพคน สัตว์ ต้นไม้ พิธีกรรมต่างๆ เช่น รูปฝ่ามือสีแดงที่ลักษณะเป็นการประทับฝ่ามือบนผนัง มีจำนวนภาพมากที่สุด และประทับซ้ำรอยกันหลายซับหลายซ้อน จัดเป็นลักษณะเด่นของภาพเขียนสีแห่งนี้ เมื่อนับจำนวนภาพทั้งหมดพบว่ามีจำนวนถึง ๑,๘๗๒ ภาพด้วยกัน

     นอกจากการคัดลอกภาพเขียนสี ทางสำนักงานโบราณคดีและพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติที่ ๖ เชียงใหม่ ได้ดำเนินงานขุดตรวจพื้นที่ใต้ภาพเขียนสีและพบหลักฐานที่สำคัญมาก นั่นคือโครงกระดูก ซึ่งเป็นครั้งแรกที่การขุดค้นใต้ภาพเขียนสี พบเจ้าของภาพเขียนสีหรืออาจเป็นผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับภาพเขียนสี ด้วยขนาดพื้นที่ใต้ภาพเขียนที่มีขนาดจำกัด ทำให้สันนิษฐานได้ว่า โครงกระดูกที่พบจะต้องเป็นผู้ที่มีความสำคัญในชุมชน ระดับผู้นำหรือผู้มีหน้าที่พิเศษ เช่น หมอผี จึงได้รับสิทธิในการฝังศพบริเวณนี้

     หลักฐานที่พบมีความพิเศษแตกต่างจากแหล่งโบราณคดีแห่งอื่นๆ คือ โครงกระดูกที่นี่ถูกห่อด้วยเสื่อที่สานจากไม้ไผ่ บางโครงถูกห่อด้วยผ้าที่ทอจากเส้นใยพืช บางโครงถูกฝังในโลงไม้ที่ปูรองด้วยฟากไม้ไผ่ สิ่งของที่พบร่วมกับศพคือสิ่งของที่อุทิศให้แก่ศพ เป็นการแสดงถึงความเชื่อในเรื่องของโลกหลังความตายได้แก่ ภาชนะดินเผาที่มีลักษณะคล้ายคลึงกับที่พบในภาคกลางแถบลุ่มน้ำลพบุรี-ป่าสัก เครื่องจักสานประเภทกระบุงไม้ไผ่ ช้อนไม้ ทัพพี ซึ่งเป็นหลักฐานที่สำคัญมากที่อินทรียวัตถุเหล่านี้ไม่ย่อยสลายตามกาลเวลา และเมื่อนำตัวอย่างอินทรียวัตถุไปตรวจหาอายุที่มหาวิทยาลัย Upsala ประเทศสวีเดน ปรากฏว่าได้ค่าอายุถึง ๒,๘๐๐ ปีมาแล้ว ซึ่งเป็นสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ด้วยความสำคัญของแหล่งโบราณคดีแห่งนี้ ทำให้หน่วยงานต่างๆ ตั้งแต่ จังหวัดลำปาง องค์การบริหารส่วนจังหวัดลำปาง สำนักงานโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากรมีความคิดในการจัดสร้าง " พิพิธภัณฑ์ภาพเขียนสีประตูผา " ขึ้น โดยมอบหมายให้ องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านดง เจ้าของพื้นที่สำนักงานโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่ ๖ เชียงใหม่และสมาคมส่งเสริมการท่องเที่ยวจังหวัดลำปาง เป็นผู้ดำเนินงาน

     การดำเนินงานในขั้นแรกคือการเก็บข้อมูลเพื่อนำไปสู่การจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ เริ่มตั้งแต่ภาพภูมิประเทศ ลักษณะทางธรณีวิทยา ข้อมูลพรรณพืชและสัตว์นานาชนิดในพื้นที่ ข้อมูลส่วนนี้ได้รับความร่วมมือจาก คณาจารย์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ข้อมูลด้านประวัติศาสตร์โบราณคดี ภาพเขียนสี การขุดค้น ประวัติศาสตร์ของประตูผาในสมัยล้านนาจนถึงปัจจุบัน สำนักงานโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่ ๖ เชียงใหม่ เป็นผู้รับผิดชอบ ส่วนข้อมูลด้านประวัติศาสตร์สังคมหรือเรื่องราวของกลุ่มคนที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในเขตตำบลบ้านดง อันประกอบไปด้วยคนหลายกลุ่มหลายเหล่า มีวัฒนธรรมแตกต่างกันออกไป เช่น คนพื้นถิ่นเดิม คนภาคอีสาน คนจากท้องถิ่นอื่น กลุ่มเย้า เป็นต้น คนเหล่านี้มีความสัมพันธ์โดยอาศัยอยู่ร่วมกัน มีความเปลี่ยนแปลงและคลี่คลายในแต่ละกลุ่มอย่างไร ความสัมพันธ์ทางกลุ่มเป็นอย่างไร การเก็บข้อมูลส่วนนี้มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ เป็นผู้ดำเนินการ

     เป้าหมายในการจัดสร้างพิพิธภัณฑ์ส่วนหนึ่งคือ การส่งเสริมเรื่องการเรียนรู้ในชุมชน โดยเฉพาะเยาวชนให้ทราบถึงประวัติความเป็นมาของชุมชนของตน ทำให้เกิดความเข้าใจและภาคภูมิใจในชุมชนของตนเอง ซึ่ง รศ.ศรีศักร วัลลิโภดม กล่าวว่า สิ่งเหล่านี้เป็นการนำไปสู่การรู้จักตนเอง รู้จักเพื่อนบ้าน รู้จักโลกต่อไป และเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันตัวเองสำหรับการดำรงชีวิตในอนาคตข้างหน้า