จดหมายข่าวฉบับที่ ๓๕ ประจำเดือนมีนาคม-เมษายน ๒๕๔๕
| เปิดประเด็น | ทำด้วยใจ | สังสรรค์ทรรศนะ | ในความเคลื่อนไหว | บันทึกจากท้องถิ่น |
| |
จดหมายข่าวฉบับที่ ๓๕ ประจำเดือนมีนาคม-เมษายน ๒๕๔๕ |
||||
|
 |
เปิดประเด็น: ศรีศักร วัลลิโภดม |
การฟื้นฟูชีวิตชาวบ้านที่ปากมูล ( ต่อจากฉบับที่แล้ว ) ความสำคัญในการฟื้นฟูชีวิตชาวบ้านที่ปรากฏที่ปากมูล ซึ่งผู้คนส่วนใหญ่หรือเกือบทั้งหมดมีอาชีพการจับปลาในแม่น้ำมูลเป็นหลัก ก็คือการ ฟื้นฟูพื้นที่สาธารณะที่เรียกว่าลวงขึ้นมาให้ผู้คนที่เคยจับปลาหาปลาในลวงเดียวกันได้เข้ามาจับปลาดังเดิม รวมทั้งเปิดโอกาสให้มีสมาชิกใหม่ ที่เป็นผู้คนกลุ่มใหม่ในท้องถิ่นเข้ามาร่วมด้วยได้ หัวใจของการฟื้นฟูลวงดังกล่าวนี้ขึ้นอยู่กับการสร้างองค์กรชุมชนระหว่างชาวบ้านด้วยกันให้ มีหน้าที่ดูแลและจัดการในการใช้ประโยชน์ของหลวงร่วมกัน นับเป็นองค์กรของคนภายในท้องถิ่นที่มีความสัมพันธ์ทางสังคม เศรษฐกิจ และ วัฒนธรรมกันมาช้านานไม่ต่ำกว่าสองหรือสามชั่วคน จนทำให้เกิดการมีสำนึกร่วมว่าเป็นพวกพ้องเดียวกัน และมีวิถีชีวิตหรือวัฒนธรรมเป็น แบบเดียวกัน ลักษณะขององค์กรเช่นนี้จะคล้ายกันกับองค์กรที่จัดการเรื่องการสร้างและดูแลระบบเหมืองฝายของผู้คนในท้องถิ่นต่างๆ ใน ภาคเหนือแต่โบราณ เป็นองค์กรที่จัดตั้งโดยคนภายในจากชุมชนหลายชุมชนที่ใช้น้ำจากเหมืองฝายร่วมกันในการเพาะปลูก ชาวบ้านที่เป็น สมาชิกต้องมาร่วมกันให้แรงงานในการสร้างกลไกต่างๆ ในการจัดการเรื่องน้ำและแจกจ่ายน้ำ ซึ่งก็รวมทั้งในกิจกรรมทางประเพณีพิธีกรรม ในระบบความเชื่อด้วย ถ้าใครคิดเอาเปรียบไม่ร่วมมือในการให้แรงงาน และปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ขององค์กร ก็ไม่มีสิทธิที่จะได้น้ำหรือนำน้ำไป ใช้ในการเพาะปลูกของตนและครอบครัว นับเป็นองค์กรที่ชาวบ้านภายในท้องถิ่นจัดตั้งกันเอง โดยที่ทางรัฐไม่เกี่ยวข้องแต่จะเกี่ยวข้องด้วย แต่เพียงการให้การรับรอง และออกกฎหมาย หรือระเบียบแบบแผนที่จะทำให้การจัดการในเรื่องน้ำขององค์กรท้องถิ่นดำเนินไปได้อย่างมีผลดี ดังเช่น กฎหมายมังรายศาสตร์ ที่เป็นกฎหมายของรัฐให้การลงโทษแก่ผู้คนที่ไปลักน้ำจากเหมืองฝาย โดยที่คนไม่ได้เป็นสมาชิก และให้แรงงาน ในการจัดทำและบำรุงเหมืองฝาย ...อ่านต่อ >>> |
|
ทำด้วยใจ: สมปอง ดวงไสว |
|
ลำพู ครูสมปอง ดวงไสว เป็นครูสอนศิลปะ อยู่ที่โรงเรียนวัดสังเวช เมื่อว่างจากงานครู จะอ่านหนังสือและค้นคว้าเรื่องราวในท้องถิ่นอยู่เสมอ แล้วงาน อดิเรกนี้ก็นำครูไปพบกับ " ลำพู " ต้นสุดท้ายของบางลำพูเข้าในวันหนึ่ง ซึ่งนับจากวันนั้นดูเหมือนการเรียนรู้ " อดีต " จะทำให้ครูได้ค้นพบสิ่งดีๆ ตามมาอีกมากในเวลาต่อมา ..อ่านต่อ >>> |
|
| สังสรรค์ทรรศนะ: แสงอรุณ กนกพงศ์ชัย | |
แม่ครัว : ศิลปินพื้นบ้านที่ ควรได้รับการสืบสานและยกย่อง คนทำอาหารพื้นบ้านน่าจะจัดเข้าเป็นคนกลุ่มเดียวกับช่างแกะสลักไม้ ช่างปูนปั้น ช่างเขียน ช่างกลึง ฯลฯ หรือช่างศิลปกรรมอื่นๆและ เป็นเรื่องน่า คิดใหม่ว่าช่างฝีมือทั้งหลายเหล่านี้ ดูจะเป็นบุรุษมากกว่าสตรี ยกเว้นช่างทำกับข้าว หรือแม่ครัว ทั้งที่แม่ครัวถือได้ว่าเป็นผู้กุมชะตาชีวิตของคนหมู่ มากทีเดียว หรือเพราะเรากินข้าวทุกวันจนเรื่องนี้เป็นเรื่องธรรมดาจนเรามองข้ามไป ...อ่านต่อ >>> |
|
| ในความเคลื่อนไหว: ปาริเชต ศุขปราการ | |
โครงการมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ชวนคุย ..อ่านต่อ >>> |
|
| บันทึกจากท้องถิ่น: ปาริเชต ศุขปราการ | |
วัดชาวบ้านสองฝั่งโขง ...อ่านต่อ >>> |
|
|
|
|
| หากต้องการบอกรับเป็นสมาชิกจดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ กรุณาส่งชื่อ ที่อยู่พร้อมแสดมป์ ๖ ดวงต่อปี มาตามที่อยู่มูลนิธิฯ |