1.โครงการศึกษาพื้นที่ชายแดน อำเภอโป่งน้ำร้อน และอำเภอสอยดาว จังหวัดจันทบุรี บริเวณชายแดนด้านตะวันออกของประเทศไทยกับกัมพูชา แถบอำเภอโป่งน้ำร้อนและอำเภอสอยดาว จังหวัดจันทบุรี เป็นบริเวณที่ยังไม่มีการศึกษาชุมชนในรอยต่อนี้แต่อย่างใด ทั้งชุมชนดั้งเดิมและชุมชนใหม่ที่เกิดขึ้นจากการค้าชายแดน เช่น บ้านสวนส้มซึ่งเป็นหมู่บ้านทำเฟอร์นิเจอร์ไม้จากกัมพูชา และชุมชนที่อยู่บริเวณจุดผ่านแดนหลายแห่งที่ได้รับอิทธิพลจากการเปิดบ่อนคาสิโนในฝั่งกัมพูชา

     นอกจากนี้ ยังเป็นพื้นที่ซึ่งมีสภาพภูมิประเทศหลากหลายและมีความอุดมสมบูรณ์สูง เพราะตั้งอยู่ในพื้นที่ซึ่งรับอิทธิพลมรสุมจากชายฝั่งและสภาพพื้นที่ป่าดิบชื้นจากเทือกเขาสอยดาว ทำให้มีการบุกเบิกพื้นที่ป่ากลายเป็นสวนอย่างรวดเร็ว ผู้คนซึ่งอยู่ในแถบนี้จึงมีความหลากหลาย ทั้งนายทุน คนรับจ้าง ผู้แสวงโชคจากที่ต่างๆ และชาวพื้นถิ่นที่มีกลุ่มชาติพันธุ์ เช่น ชาวเชื้อสายชอง เชื้อสายเขมร ที่มีอยู่เดิม

     การศึกษานี้จะทำให้เกิดความเข้าใจในลักษณะชุมชนชายแดนที่มีความเคลื่อนไหวของผู้คนในพื้นที่และลักษณะทางเศรษฐกิจอย่างสูงมากแห่งหนึ่ง

     2.โครงการศึกษาพื้นที่ชายแดนลุ่มน้ำโขง-เชียงของ-เวียงแก่น จังหวัดเชียงราย กลุ่มศึกษาพื้นที่นี้เกิดจากการรวมตัวของครูและกลุ่มอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติท้องถิ่น ที่ต้องการข้อมูลพื้นฐานเรื่องราวความเป็นมาของชุมชนในมิติที่ลึกซึ้งกว่าแต่เดิม เพื่อทำให้เกิดความเข้าใจตนเองและนำไปสร้างสำนึกรักท้องถิ่น และทำให้เกิดแนวคิดร่วมกันเพื่อรับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น อันเนื่องมาจากปัญหาต่างๆ ที่รุมเร้าอยู่ในปัจจุบัน

     ปัญหาทั้งเรื่องการระเบิดแก่งแม่น้ำโขง การปลูกพืชแบบเกษตรอุตสาหกรรม ปัญหายาเสพติด ฯลฯ การเปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรมที่รุนแรงในพื้นที่แถบนี้ ต้องการความรู้ความเข้าใจในข้อมูลเกี่ยวกับชุมชนต่างๆ ทั้งพื้นที่สูงและพื้นที่ราบ และบริเวณริมแม่น้ำโขง เบื้องต้นเพื่อนำมาใช้ในการเรียนการสอนหลักสูตรท้องถิ่น และนำไปสร้างฐานความเข้าใจเกี่ยวกับท้องถิ่นของตนเอง เพื่อหาทางเลือกสำหรับปัญหาที่เป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมดังกล่าว

    3.โครงการศึกษาชุมชนลุ่มน้ำลาว เวียงป่าเป้า - แม่สรวย จังหวัดเชียงราย ในลุ่มน้ำแม่ลาวซึ่งเป็นแอ่งที่ราบระหว่างหุบเขา มีชุมชนขนาดใหญ่เรียงรายตั้งแต่เวียงป่าเป้าจนถึงแม่สรวย มีฐานทางประวัติศาสตร์ สังคม วัฒนธรรมที่มีรากเหง้ามาอย่างยาวนาน กลุ่มผู้ศึกษาในปัจจุบันตั้งกลุ่มเป็นประชาคมลุ่มน้ำ ทำการศึกษาเกี่ยวกับสภาพแวดล้อมและอนุรักษ์พื้นที่ลุ่มน้ำในเชิงนิเวศกันอย่างคึกคัก แต่ยังขาดการศึกษาข้อมูลทางด้านประวัติศาสตร์ สังคม และวัฒนธรรม ซึ่งเป็นพื้นฐานของความเข้าใจเรื่องชุมชนและท้องถิ่นในมิติที่ลึกซึ้งขึ้น

     การศึกษานี้ นอกจากจะสร้างความเข้าใจในมิติที่ลึกเกี่ยวกับชุมชนเพื่อนำไปใช้ในงานของประชมคมลุ่มน้ำแล้ว ยังนำไปใช้กับงานสร้างพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นในชุมชนที่ศึกษาอีกด้วย

     4.โครงการศึกษาท้องถิ่นอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย เพื่อการจัดพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นในชุมชน เป็นโครงการที่เกิดขึ้นจากการริเริ่มของผู้อำนวยการโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชด่านซ้าย ซึ่งพัฒนาระบบบริการสุขภาพโดยส่งเสริมให้ประชาชนดูแลสุขภาพด้วยตนเอง แต่ยังขาดความเข้าใจเกี่ยวกับวิถีชีวิตของชุมชน จึงได้สร้างกลุ่มเครือข่ายภายในอำเภอด่านซ้ายในหลายๆ ชุมชน เพื่อทำการศึกษาสังคมวัฒนธรรม ความเป็นมาทางประวัติศาสตร์

     โดยหวังว่าจะสามารถสร้างพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นขนาดเล็กๆ ในหมู่บ้าน เช่น ที่วัดโพนชัย บ้านเดิ่น กลางเมืองด่านซ้าย อันเป็นศูนย์กลางของการทำบุญหลวงและแห่ผีตาโขน ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดี วัดโพธิ์ศรี บ้านเทิงนา วัดศรีภูมิ บ้านนาหอ ซึ่งทางโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชจะเป็นฝ่ายดำเนินการและดูแล จนชาวบ้านสามารถดำเนินงานและจัดการได้ด้วยตนเอง

     บ้านตันยงดาโต๊ะ (หมู่ที่ ๔ ตำบลแหลมโพธิ์ อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี)

     บ้านตันยงดาโต๊ะ หรือเรียกสั้นๆ ว่าบ้านดาโต๊ะ เป็นหมู่บ้านที่ตั้งอยู่บนสันทรายที่ทับถมกันเป็นแหลมยื่นออกไปในอ่าวปัตตานี ด้วยทำเลที่ตั้งใกล้ชายฝั่งทะเลที่เหมาะแก่การติดต่อค้าขายกับภายนอก และความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล บ้านดาโต๊ะจึงเป็นชุมชนที่มีผู้คนมาตั้งรกรากอาศัยอยู่เป็นเวลายาวนาน

     ปัจจุบันบ้านดาโต๊ะมีประชากรประมาณ ๑,๐๐๐ กว่าคน ลักษณะการตั้งบ้านเรือนของชาวดาโต๊ะ จะตั้งบ้านเรือนติดต่อกันค่อนข้างหนาแน่น กระจุกตัวอยู่ปากอ่าว ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมงซึ่งมีทั้งประมงน้ำเค็ม และประมงน้ำจืด ประมงน้ำเค็มเป็นประมงที่ใช้เรือกอและขนาดเล็กจับปลาบริเวณริมฝั่งรอบอ่าวปัตตานี ส่วนประมงน้ำจืดคือการเลี้ยงปลาดุกบ่อซึมนอกจากการทำประมงแล้ว การทำข้าวเกรียบยังเป็นอาชีพอีกอย่างของชาวบ้านดาโต๊ะด้วย

     เนื่องจากชาวบ้านดาโต๊ะนับถือศาสนาอิสลามกันทุกคน ชาวบ้านจึงได้ร่วมกันสร้างโรงเรียนตาดีกา คือโรงเรียนสอนศาสนาอิสลามสำหรับเด็ก เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้ศาสนาและวัฒนธรรมตั้งแต่วัยเยาว์

     บ้านดาโต๊ะเป็นหมู่บ้านชายทะเลแห่งหนึ่งที่ประสบปัญหาสิ่งแวดล้อม คือปัญหาการรุกล้ำป่าชายเลน ซึ่งชาวบ้านได้พยายามแก้ไขปัญหานี้ด้วยการจัดการกันเองภายในชุมชน เท่าที่ผ่านมาการจัดการของชาวบ้านประสบผลดีพอสมควร และในปัจจุบันทางราชการได้เข้ามาสร้างสถาบันเพาะพันธุ์สัตว์น้ำขึ้นริมชายฝั่งทะเล

    บ้านภูมี หรือบ้านเบอรมิง (ตำบลยามู อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี)

     ตั้งอยู่ห่างจากบ้านดาโต๊ะประมาณ ๑๐ กิโลเมตร ด้วยสภาพภูมิศาสตร์ที่ตั้งอยู่ไกลจากชายฝั่งทะเล ชาวบ้านจึงประกอบอาชีพเกษตรกรรมทำสวนผลไม้ และสวนยางพารา

     เมื่อกล่าวถึงหมู่บ้านภูมี คนปัตตานีมักจะนึกถึง " ปอเนาะภูมี " หรือ โรงเรียนนูรุลอิสลามภูมีวิทยา ซึ่งเป็นปอเนาะเก่าแก่อายุประมาณ ๙๐ ปี สร้างขึ้นโดยชาวมุสลิมปัตตานีคนหนึ่งที่ถูกกวาดต้อนขึ้นมายังปทุมธานีในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก นักเรียนโรงเรียนปอเนาะภูมีในปัจจุบัน ส่วนใหญ่มีภูมิลำเนาจากภาคกลาง จากการสอบถามชาวยะหริ่งและผู้ที่รู้จักปอเนาะภูมีเล่าว่า ปอเนาะภูมี มีบทบาทในการช่วยเหลือเด็กที่ติดยาเสพติด หรือมีปัญหาทางด้านอื่นๆ เด็กๆจากภาคกลาง โดยเฉพาะจากจังหวัดปทุมธานี โดยใช้แนวทางทางศาสนาอิสลามในการช่วยเหลือและบำบัดจิตใจ

     ท่ามกลางความขัดแย้งทางภาคใต้ที่ผ่านมา ปอเนาะเป็นสถาบันการศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ถูกรัฐบาลจับตามอง และมีความพยายามที่จะเข้ามาเปลี่ยนแปลงให้โรงเรียนปอเนาะ เป็นโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม (มีการสอนวิชาศาสนา ควบคู่ไปกับการสอนวิชาสามัญ) แต่ปอเนาะภูมีที่สืบทอดโดยลูกหลานของ " บาบอ " ผู้ก่อตั้ง ยังคงความเป็นปอเนาะแบบดั้งเดิมไม่เปลี่ยนแปลง