รัฐบาลสมัยใหม่ยินยอมที่จะทุ่มงบประมาณจำนวนมหาศาลกับก่อสร้างระบบชลประทานขนาดใหญ่ที่มีแบบแผนตายตัว ทั้งๆ ที่ไม่เหมาะสมกับสภาพภูมิประเทศที่แตกต่างกัน การจัดการระบบชลประทานท้องถิ่นขนาดเล็กๆ แต่ไม่ทำลายสภาพแวดล้อมกลายเป็นสิ่งที่ถูกละเลย และยังไม่มีการศึกษาถึงวิธีคิดและเรียนรู้บทเรียนในการจัดการน้ำที่สอดคล้องเหมาะสมท้องถิ่นซึ่งส่งผ่านผู้คนสืบมานับร้อยนับพันปี

     ในเขตอีสานใต้ มีการจัดการน้ำในระบบชลประทานขนาดเล็กโดยใช้ระดับความสูงต่ำของพื้นที่ ขุดคลองส่งน้ำในระบบการทดน้ำ ไม่ต้องสร้างสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ที่ทำให้เกิดปัญหาความรบกวนชั้นดินเค็มตามมา หากมีการศึกษาอย่างละเอียดถี่ถ้วน ก็จะพบว่า การจัดการน้ำในอีสานใต้เป็นระบบที่ยิ่งใหญ่ สืบเนื่องมาจากการทดลองของผู้คนในอดีตมานานตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ทีเดียว

     เมืองตะลุง ตั้งอยู่ที่บ้านตะลุงเก่า ห่างจากตัวอำเภอประโคนชัยไม่มากนัก เป็นชุมชนโบราณที่มีความสำคัญมาแต่อดีต เพราะผังเมืองมีการขุดคูน้ำล้อมรอบเนินดินขนาดใหญ่ ซึ่งเคยเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยสมัยก่อนประวัติศาสตร์ เพราะพบเศษภาชนะเนื่องในพิธีกรรมการฝังศพ ต่อมามีการขุดแนวสระน้ำเป็นรูปสี่เหลี่ยมทางด้านตะวันตกเฉียงใต้เพื่อรับกับแนวลำน้ำที่ไหลมาจากภูอังคารและภูพนมรุ้ง ก่อนจะปล่อยให้ไหลลงสู่ที่ราบทางตะวันออก ระบบการจัดการน้ำดังกล่าว ทำให้เห็นพัฒนาการที่ต่อเนื่อง และแสดงถึงความสำคัญของเมืองตะลุง แม้จะไม่พบว่ามีศาสนสถานสำคัญตั้งอยู่ในบริเวณดังกล่าวก็ตาม