การจัดแสดงภายในพิพิธภัณฑ์บ้านขุนจำนงจีนารักษ์
ต.สามชุก อ.สามชุก จ.สุพรรณบุรี

ประวัติขุนจำนงจีนารักษ์

ขุนจำนงจีนารักษ์เดิมชื่อ นายหุย แซ่เฮง เกิด ณ บ้านเรือนแพริมฝั่งลำน้ำสุพรรณบุรี แม่น้ำท่าจีน ใกล้กับวัดโพธิ์คอย ตำบลท่าระหัด อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี เมื่อสมัยรัชกาลที่ ๕ เป็นบุตรนายแมว กับนางนวม แซ่เฮง ซึ่งเป็นชาวจีนแต้จิ๋วที่อพยพจากซัวเถามาตั้งถิ่นฐานในเมืองไทย ครอบครัวของท่านทำกิจการค้าขายเครื่องใช้ในครัวเรือน มีโรงเหล้าและโรงยาฝิ่น

ต่อมาได้สมรสกับนางกุ่ยเฮง แซ่เจ็ง เป็นบุตรสาวนายอากรเล้ง แซ่เจ็งเจ้าของโรงสีที่ตลาดท่าช้าง อำเภอเดิมบางนางบวช มีบุตรธิดาทั้งหมด ๓ คน ลูกชายคนโตชื่อ นายโต้วซ้ง แซ่เฮง คนรองชื่อนายติ๊วซ้ง แซ่เฮง และคนสุดท้องเป็นผู้หญิงชื่อซิ้วลั้ง แซ่เฮง ( สุมาลย์ จีนารักษ์ ) หลังจากมีครอบครัวก็ได้แยกออกมาทำกิจการโรงเหล้าและโรงยาฝิ่นที่สามชุก

อาคารหลังนี้ขุนจำนงฯ ได้นำไม้บางส่วนจากการรื้อบ้านหลังเก่าจากบ้านเดิมที่โพธิ์คอยมาสร้าง ส่วนกระเบื้องปูพื้นเป็นกระเบื้องสีที่สั่งมาจากต่างประเทศ สิ่งที่อยู่คู่กับบ้านหลังนี้มาตั้งแต่เริ่มสร้างคือ ต้นกระดังงา ยังคงอยู่คู่กับบ้านถึงปัจจุบัน

ต่อมาโรงเหล้าและโรงยาฝิ่นของท่านรุ่งเรืองมากจนได้ขยายกิจการครอบคลุมพื้นที่ถึง ๖ อำเภอ ในสมัยนั้นจังหวัดสุพรรณบุรีมี ๗ อำเภอ นอกจากกิจการโรงเหล้าและโรงยาฝิ่นท่านยังมีห้องแถวบริเวณรอบๆ บ้านสามชั้นและที่ตลาด อ. หันคา จ .ชัยนาท ให้เช่าขายของสมัยนั้นถือได้ว่าบ้านสามชั้นหลังนี้เป็นศูนย์กลางสำคัญของชุมชน ท่านเป็นที่พึ่งของชาวบ้านตลาดสามชุก ทุกเพศทุกวัย ทั้งคนยากดีมีจนทุกชนชั้น ใครมีเรื่องเดือดร้อนก็สามารถมาเรียนให้ท่านช่วยเหลือแก้ปัญหาต่างๆ เช่น ปัญหาขัดสนเรื่องเงินทอง ปัญหาการไม่ได้รับความเป็นธรรม ปัญหาความขัดแย้งของคนในชุมชน

ในปี พ . ศ . ๒๔๗๓ ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์จากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ เป็น “ ขุนจำนงจีนารักษ์ ” ตำแหน่งกรมการพิเศษ จังหวัดสุพรรณบุรี

กิจการโรงฝิ่นของขุนจำนงจีนารักษ์ดำเนินการมาจนกระทั่งในปี พ . ศ . ๒๕๐๐ - ๒๕๐๑ เนื่องจากในสมัยนั้นทางรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ได้ประกาศสั่งยกเลิกการสูบฝิ่นทำให้กิจการโรงยาฝิ่นก็ต้องปิดไป หลังจากนั้นที่ท่านเลิกทำกิจการทั้งหมดแล้วท่านก็ไปทำสวนผลไม้ที่บริเวณใกล้กับวัดสามชุก และพักอาศัยอยู่ที่นั่นจนกระทั่งท่านเสียชีวิต พ . ศ . ๒๕๑๗ มีอายุได้ ๘๓ ปี